Carduus nutans L.

Anadolu’da halk arasında devedikeni veya eğik diken ya da Doğu Anadolu’da şekertikani olarak bilinen eşek dikeni (Carduus nutans), sapları soyularak çiğ olarak yenildiği gibi tıbbi kullanımı ve çit işleviyle de dikkat çeken bir türdür. Özellikle Orta Anadolu’da, dikenli yapısı nedeniyle bu bitki, bahçelere veya tarlaların sınırlarına doğal çit gibi ekilerek hayvanların girmesi engellenir. Aynı zamanda otlatma baskısını azaltmak amacıyla bazı meralarda korunarak bırakıldığı da gözlemlenmiştir. Sert yapısı ve uzun dikenleri nedeniyle köylüler tarafından geçit kesici olarak adlandırılan bitki, hayvanların yönlendirilmesinde de zaman zaman kullanılmıştır. Ayrıca bazı bölgelerde çiçekli gövdesi yakacak olarak kurutularak değerlendirilir. Eşek dikeni, bu yönleriyle Anadolu insanının doğayla kurduğu pratik, işlevsel ve gözleme dayalı ilişkinin çarpıcı örneklerinden biridir.

Ayşe Didem Demir: “Bir ikindi vakti yürüyüşünde kanal yolu üzerinde, sarpa saran çalıların arasında, sıklıkla da özensiz, önemsiz veya bozulmuş yerlerde karşılaştık. ‘İstilacı’ olarak betimlenmiş çoğu metinde. Çetrefil gözüken ama şifasıyla iyileştiren ahenk. Hoyrat, istilacı yapısının ardından açan bu muhteşem çiçek gibi Anadolu.”